Một cái tên thương hiệu xây dựng nhiều năm có thể mất trắng chỉ vì chưa từng đăng ký bảo hộ.
Nhiều chủ doanh nghiệp SME dồn toàn bộ tâm huyết xây dựng thương hiệu, công thức sản phẩm, hoặc quy trình độc quyền nhưng chưa từng nghĩ đến việc bảo hộ pháp lý cho những tài sản vô hình này. Đến khi phát hiện một doanh nghiệp khác đã đăng ký trước cái tên mình đang dùng, hoặc sao chép công thức sản phẩm, việc xử lý thường đã quá muộn và tốn kém.
Việt Nam áp dụng nguyên tắc "ai nộp đơn trước, người đó có quyền" — chờ đến khi thương hiệu nổi tiếng mới đăng ký là quá muộn, vì lúc đó người khác có thể đã đăng ký trước và hợp pháp yêu cầu doanh nghiệp ngừng sử dụng.
Với những gì không thể đăng ký sáng chế công khai (như công thức pha chế), cần bảo vệ bằng cách giới hạn số người biết, ký thoả thuận bảo mật (NDA) với nhân sự chủ chốt và đối tác liên quan.
Định kỳ kiểm tra xem có doanh nghiệp nào đang sử dụng tên, logo, hoặc bao bì tương tự gây nhầm lẫn hay không — phát hiện sớm giúp xử lý dễ dàng hơn nhiều so với khi hành vi xâm phạm đã lan rộng.
Chuẩn bị sẵn quy trình từ gửi thư cảnh báo, thương lượng, đến khởi kiện nếu cần — phản ứng chậm hoặc không nhất quán khi bị xâm phạm sẽ khiến các bên khác cũng coi thường quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp.
Tôi khuyên anh chị coi việc đăng ký nhãn hiệu như đóng cửa nhà trước khi đi ngủ — không phải vì chắc chắn sẽ có trộm ghé qua đêm nay, mà vì cái giá phải trả nếu không làm là quá đắt so với công sức bỏ ra để phòng ngừa. Thương hiệu là tài sản duy nhất không nằm trong bảng cân đối kế toán nhưng lại quyết định phần lớn giá trị doanh nghiệp khi định giá hay gọi vốn. Đừng đợi đến lúc một cái tên tương tự xuất hiện trên thị trường mới cuống cuồng tìm luật sư — hãy đăng ký bảo hộ ngay khi thương hiệu còn "vô danh", vì đó chính là lúc chi phí bảo vệ rẻ nhất.