Hai chức danh nghe gần giống nhau nhưng phạm vi hỗ trợ lại khác nhau khá rõ — nhầm lẫn giữa hai vai trò này khiến doanh nghiệp thuê sai người cho đúng vấn đề.
Cố vấn doanh nghiệp thường tập trung vào các vấn đề ở cấp độ tổ chức — mô hình kinh doanh, cơ cấu vận hành, chiến lược tăng trưởng — trong khi cố vấn CEO tập trung vào chính người lãnh đạo — cách ra quyết định, quản trị cảm xúc, cân bằng giữa công việc và cuộc sống của người đứng đầu. Một doanh nghiệp có thể cần cả hai cùng lúc, nhưng hiểu rõ sự khác biệt giúp chọn đúng người cho đúng vấn đề thay vì kỳ vọng một vai trò giải quyết mọi thứ.
Nếu vấn đề là cơ cấu tổ chức, quy trình, chiến lược thị trường, đây là phạm vi của cố vấn doanh nghiệp — còn nếu vấn đề là cách CEO ra quyết định hay quản lý cảm xúc, cần cố vấn CEO.
Một cố vấn doanh nghiệp giỏi về chiến lược thị trường chưa chắc là người phù hợp để giúp CEO xử lý khủng hoảng cá nhân trong vai trò lãnh đạo.
Ở những giai đoạn chuyển tiếp quan trọng như mở rộng nhanh hoặc chuẩn bị kế thừa, doanh nghiệp thường cần cả cố vấn doanh nghiệp lẫn cố vấn CEO phối hợp cùng lúc.
Vấn đề của doanh nghiệp thay đổi theo thời gian — vai trò cố vấn doanh nghiệp phù hợp ở giai đoạn này có thể cần bổ sung thêm cố vấn CEO ở giai đoạn tiếp theo.
Tôi từng gặp không ít trường hợp doanh nghiệp thuê cố vấn doanh nghiệp để sửa quy trình, cơ cấu tổ chức, chiến lược thị trường — mọi thứ đều được tối ưu đúng bài bản — nhưng kết quả vẫn không cải thiện, vì gốc rễ vấn đề nằm ở cách chính người lãnh đạo đang ra quyết định mỗi ngày. Sửa một cỗ máy tốt không có nghĩa gì nếu người cầm lái vẫn đang lái nó theo bản năng cũ, đầy cảm xúc và thiếu nhất quán. Tôi khuyên trước khi thuê bất kỳ ai, hãy thành thật tự hỏi: vấn đề đang nằm ở cỗ máy doanh nghiệp, hay đang nằm ở chính người đang cầm lái nó.