Nhiều CEO tự hào vì lịch làm việc kín mít, coi đó là bằng chứng của sự chăm chỉ và trách nhiệm. Nhưng bận và quá tải là hai trạng thái khác nhau — một CEO có thể rất bận mà vẫn kiểm soát tốt, trong khi một CEO khác trông có vẻ bình thường nhưng thực chất đang ở bờ vực sụp đổ mà chính họ không nhận ra cho đến khi hậu quả xảy ra.
CEO quá tải KHÁC CEO BẬN ở chỗ: bận là làm nhiều việc nhưng vẫn thấy tiến triển và kiểm soát được, còn quá tải là cảm giác luôn chạy sau deadline, chất lượng quyết định giảm dần và bắt đầu ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc các mối quan hệ quan trọng. Nhận ra đúng 5 dấu hiệu dưới đây SỚM giúp can thiệp trước khi quá tải kéo theo hậu quả không thể đảo ngược cho cả cá nhân CEO lẫn doanh nghiệp.
Một dấu hiệu sớm và dễ bị bỏ qua nhất là tốc độ ra quyết định chậm lại rõ rệt so với trước, ngay cả với những việc từng quyết định nhanh chóng. Đây là dấu hiệu não bộ đang quá tải thông tin, không còn đủ năng lượng nhận thức để xử lý và ưu tiên, khác hẳn cảm giác "bận" thông thường khi vẫn ra quyết định nhanh, chỉ là có nhiều việc phải quyết hơn.
CEO bận vẫn dành được thời gian cho các việc quan trọng dài hạn dù ít hơn mong muốn. CEO quá tải thì 100% thời gian bị việc khẩn cấp trước mắt cuốn đi — dập lửa hết vụ này đến vụ khác — không còn khoảng trống nào để nghĩ về chiến lược, tuyển người, hay xây hệ thống. Nếu đã nhiều tuần liên tiếp không dành được một giờ nào cho việc quan trọng-không-khẩn-cấp, đây là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.
Quá tải kéo dài luôn để lại dấu vết trên cơ thể trước khi ảnh hưởng rõ đến công việc — mất ngủ, đau đầu thường xuyên, dễ cáu gắt bất thường, hoặc bỏ bê hoàn toàn việc tập luyện/ăn uống vốn từng duy trì đều đặn. Nhiều CEO bỏ qua các tín hiệu này vì coi đó là "cái giá phải trả" của thành công, trong khi thực chất đây là cảnh báo sớm nhất và đáng tin cậy nhất trước khi hiệu suất công việc sụp đổ.
Đây là dấu hiệu tâm lý đặc trưng của CEO quá tải: càng quá tải càng có xu hướng ôm thêm việc thay vì giao bớt, vì tin rằng "giao cho người khác sẽ chậm hơn hoặc sai hơn". Niềm tin này thường không hoàn toàn đúng mà là hệ quả của quá tải khiến CEO không còn đủ năng lượng để đầu tư thời gian đào tạo người khác, tạo thành vòng lặp quá tải càng thêm quá tải.
Khi thời gian dành cho gia đình, bạn bè hoặc chính bản thân liên tục bị "tạm hoãn vì việc gấp" trong nhiều tháng liền chứ không phải một giai đoạn cao điểm ngắn hạn, đây là dấu hiệu quá tải đã ăn sâu vào cấu trúc cuộc sống chứ không còn là tình trạng nhất thời. Đây thường là dấu hiệu cuối cùng được CEO nhận ra, vì họ quen coi hy sinh cá nhân là điều "bình thường" khi làm chủ doanh nghiệp.
Tôi từng đồng hành với nhiều CEO coi việc quá tải là bằng chứng họ đang làm việc chăm chỉ và có trách nhiệm, trong khi thực chất đó là tín hiệu doanh nghiệp đang thiếu một hệ thống hoặc một con người đáng lẽ phải gánh vác phần việc đó. Tôi khuyên anh chị nếu nhận ra từ 2-3 dấu hiệu trên đang xảy ra liên tục trong ít nhất một tháng, đừng cố gắng "cày" thêm để bù đắp, mà hãy dừng lại tìm đúng điểm nghẽn hệ thống đang khiến CEO quá tải, trước khi tình trạng này kéo theo hậu quả với sức khỏe hoặc chính doanh nghiệp.