Bài viết - Số 18

Nên bắt đầu từ đâu để định giá đúng doanh nghiệp trước khi gọi vốn hoặc bán?

Định giá doanh nghiệp theo cảm tính hoặc theo công sức đã bỏ ra là cách nhanh nhất để mất lợi thế trên bàn đàm phán.

Nhà đầu tư và bên mua định giá doanh nghiệp dựa trên số liệu và rủi ro, không dựa trên cảm xúc hay công sức của chủ doanh nghiệp. Hiểu đúng cách định giá trước khi bước vào đàm phán giúp anh chị không bị động và biết chính xác mình đang thương lượng ở mức nào.

Phương pháp phổ biến

3 cách định giá thường dùng

Định giá theo bội số lợi nhuận (EBITDA multiple): lấy lợi nhuận trước lãi vay-thuế-khấu hao nhân với một hệ số theo ngành — phương pháp phổ biến nhất cho SME
Định giá theo dòng tiền chiết khấu (DCF): dự phóng dòng tiền tương lai rồi quy về giá trị hiện tại — phù hợp doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, dự đoán được
Định giá theo tài sản ròng: tổng tài sản trừ tổng nợ phải trả — thường dùng làm mức sàn tham chiếu, ít phản ánh tiềm năng tăng trưởng

Yếu tố ảnh hưởng

Điều gì làm tăng hoặc giảm giá trị doanh nghiệp

Mức độ phụ thuộc vào chủ doanh nghiệp

Doanh nghiệp vận hành tốt khi không có chủ được định giá cao hơn nhiều so với doanh nghiệp chỉ chạy tốt khi có mặt chủ.

Mức độ tập trung khách hàng

Phụ thuộc vào một vài khách hàng lớn bị xem là rủi ro, kéo giảm giá trị định giá dù doanh thu vẫn cao.

Hệ thống và quy trình đã chuẩn hoá

Quy trình rõ ràng, dễ chuyển giao cho chủ mới giúp tăng niềm tin và giá trị doanh nghiệp trong mắt nhà đầu tư.

Chất lượng hồ sơ tài chính

Sổ sách minh bạch, nhất quán giữa hợp đồng-thực tế-kế toán-thuế giúp rút ngắn thời gian thẩm định và tránh bị ép giá.