Rủi ro địa chính trị nghe có vẻ là chuyện của tập đoàn đa quốc gia, nhưng một cú sốc tỷ giá hay lệnh cấm xuất khẩu nguyên liệu ở nước ngoài vẫn chạm đến doanh nghiệp nhỏ qua chuỗi cung ứng gián tiếp.
Có, doanh nghiệp nhỏ vẫn cần quan tâm — không phải để dự báo chính trị toàn cầu, mà để biết chuỗi cung ứng của mình đang phụ thuộc bao nhiêu phần trăm vào nguyên liệu/linh kiện có nguồn gốc hoặc trung chuyển qua các khu vực nhạy cảm. Ngay cả khi doanh nghiệp không trực tiếp nhập khẩu, nhà cung cấp cấp 2-3 (nhà cung cấp của nhà cung cấp) vẫn có thể phụ thuộc, và rủi ro đó truyền ngược về doanh nghiệp qua giá và thời gian giao hàng.
Hỏi thẳng nhà cung cấp trực tiếp: nguyên liệu họ dùng đến từ đâu, có phụ thuộc nguồn nhập khẩu từ một khu vực duy nhất không.
Nếu trên 50% nguyên liệu quan trọng đến từ một quốc gia/khu vực duy nhất, đây là mức độ tập trung cần có phương án dự phòng.
Không cần chuyên gia địa chính trị — chỉ cần dành 15-30 phút mỗi tuần theo dõi tin tức liên quan trực tiếp đến ngành và khu vực nguồn cung của mình.
Xác định trước (không phải khi khủng hoảng xảy ra) ít nhất một nguồn cung thay thế ở khu vực địa lý khác, kể cả khi chưa cần dùng ngay.
Tôi nhận thấy nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ tự loại mình ra khỏi những rủi ro tầm vĩ mô vì nghĩ đó là chuyện của các tập đoàn lớn — nhưng chuỗi cung ứng không phân biệt quy mô doanh nghiệp, nó chỉ đi theo đường nguyên liệu thật. Tôi khuyên anh chị dành 15 phút hỏi thẳng nhà cung cấp trực tiếp của mình một câu đơn giản: "nguyên liệu anh/chị dùng có phụ thuộc vào một nguồn nhập khẩu duy nhất không" — câu trả lời đó thường lộ ra một mức độ phụ thuộc mà trước đây không ai từng nghĩ tới.