Cách một doanh nghiệp chia tay với người đồng sáng lập nói lên rất nhiều về việc nó có sẵn sàng cho nhà đầu tư hay đối tác lớn hay không.
Khi một đồng sáng lập muốn rút lui, việc đầu tiên không phải là thương lượng giá cổ phần mà là xác định lại đúng vai trò và đóng góp thực tế còn lại của người đó, tránh để cảm xúc chi phối quyết định tài chính. Doanh nghiệp cần định giá phần vốn theo phương pháp đã thống nhất từ trước (nếu có thỏa thuận cổ đông) hoặc định giá độc lập, đồng thời xử lý rõ vấn đề vesting — phần cổ phần chưa 'chín' theo thời gian làm việc. Xử lý minh bạch giai đoạn này giúp giữ được niềm tin của đội ngũ còn lại.
Trước khi bàn số tiền, cần thống nhất rõ đây là một giao dịch kinh doanh, không phải một cuộc chia tay cá nhân; mời một bên trung gian (luật sư, cố vấn) tham gia đàm phán sẽ giúp giữ được sự khách quan cho cả hai phía.
Nếu cổ phần đồng sáng lập được cấp theo lộ trình vesting (thường 4 năm, cliff 1 năm), phần chưa đến hạn cần được thu hồi theo đúng thỏa thuận ban đầu, không phải 'cho luôn vì đã cùng làm bao lâu'.
Nếu chưa có thỏa thuận cổ đông định trước công thức, cần thuê một đơn vị định giá độc lập thay vì để hai bên tự đưa ra con số dựa trên cảm nhận, vì đây là điểm dễ gây tranh chấp kéo dài nhất.
Đội ngũ và đối tác sẽ đặt câu hỏi khi một nhà sáng lập rời đi; một thông điệp thống nhất, trung thực và không đổ lỗi giúp giữ niềm tin, tránh tin đồn ảnh hưởng đến vận hành.