Ra tòa là lựa chọn cuối cùng trong tranh chấp lao động, không phải bước đầu tiên — và hòa giải sớm thường giữ được cả quan hệ lẫn chi phí.
Nên bắt đầu hòa giải ngay khi tranh chấp phát sinh, lý tưởng trong 1-2 tuần đầu tiên khi hai bên còn chưa quá căng thẳng để đối thoại — với phần lớn loại tranh chấp lao động cá nhân tại Việt Nam, hòa giải qua hòa giải viên lao động là thủ tục bắt buộc trước khi có quyền khởi kiện ra tòa án (trừ một số trường hợp ngoại lệ luật định như sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng trái luật). Bắt đầu hòa giải càng sớm, khả năng giữ được thiện chí giải quyết và tránh phát sinh thêm chi phí pháp lý càng cao.
Kiểm tra tranh chấp thuộc trường hợp bắt buộc qua hòa giải viên lao động trước, hay thuộc nhóm ngoại lệ có thể khởi kiện thẳng — tránh mất thời gian làm sai trình tự.
Chuẩn bị đầy đủ hợp đồng, quy chế nội bộ, biên bản liên quan, và xác định rõ giới hạn doanh nghiệp có thể nhượng bộ trước khi vào buổi hòa giải.
Hòa giải thành công thường đến từ thái độ sẵn sàng lắng nghe thực chất, không phải chỉ đến để chứng minh mình đúng — kể cả khi doanh nghiệp tin rằng mình có lý.
Nếu hòa giải thành, biên bản cần ghi rõ các điều khoản đã thống nhất và có giá trị pháp lý ràng buộc cả hai bên, tránh tranh chấp phát sinh lại vì thỏa thuận mơ hồ.